Theo truyền thuyết, các Vua Hùng là những người đầu tiên đặt nền móng cho nhà nước Văn Lang – nhà nước sơ khai của dân tộc ta. Các ngài đã gây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước, truyền dạy con cháu đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Ngày Giỗ Tổ không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao dựng nước mà còn là ngày hội đại đoàn kết toàn dân, thể hiện tinh thần gắn bó và lòng tự hào dân tộc. Vào ngày này, tại Đền Hùng diễn ra nhiều nghi lễ trang trọng như lễ dâng hương, rước kiệu, tế lễ truyền thống. Hàng vạn người dân từ khắp mọi miền đất nước đổ về dâng hương, bày tỏ lòng biết ơn với tổ tiên. Bên cạnh đó, nhiều hoạt động văn hóa – thể thao như hát xoan, biểu diễn võ thuật, kéo co, đua thuyền… cũng được tổ chức, làm sống lại không khí hào hùng của dân tộc. Không chỉ ở Phú Thọ, khắp cả nước, từ cơ quan, trường học đến gia đình, mọi người đều thể hiện lòng thành kính qua những nghi lễ tưởng nhớ. Đặc biệt, từ năm 2007, Giỗ Tổ Hùng Vương đã trở thành ngày lễ quốc gia, khẳng định sự trân trọng của dân tộc đối với cội nguồn.